Reade start voorlichtingscampagne

Revalidatiearts Wendy Achterberg en haar collega’s zagen de afgelopen twee jaar dertig jongeren met fysieke klachten na lachgasgebruik. Zelfs mensen met een dwarslaesie. Een nieuw fenomeen, vooral in de Randstad. Reade en de gemeente Amsterdam starten een voorlichtingscampagne.

Waarom trekt u aan de bel?
‘Omdat het onschuldige imago van lachgas niet blijkt te kloppen. Het effect van gebruik, tintelingen in je lijf, is niet alleen plezierig. Veel jongeren zijn zich niet bewust van de risico’s. Daar moet verandering in komen. Dit is een nieuwe patiëntengroep die in korte tijd enorm is gegroeid. Dat baart zorgen.’

Wat zijn de risico’s van lachgasgebruik?
‘We zien jongeren met een dwarslaesie en met polyneuropathie. Afhankelijk van op welk niveau in het ruggenmerg de schade zit doen symptomen zich voor. Armen en benen zijn vaak aangedaan, balansproblemen komen voor, maar er kunnen ook problemen zijn met plassen, ontlasting en seksualiteit.’

Hoe worden die klachten veroorzaakt?
‘Door lachgasgebruik ontstaat een tekort aan Vitamine B12, dat je lichaam nodig heeft voor onderhoud van de zenuwen. B12 maakt een stofje aan dat je zenuwen nodig hebben om signalen door te geven. Bij een tekort geven zenuwen die signalen niet goed meer door. Bij een ernstig tekort hoopt het belangrijke stofje zich op in het ruggenmerg en kan voor een beknelling zorgen. Hierdoor krijg je een dwarslaesie.’

Is het herstel van deze patiënten anders dan gemiddeld?
‘De dwarslaesies zijn incompleet. Als de onderliggende oorzaak behandeld wordtmet B12-suppletie, is de kans op herstel groot. Van de jongeren met loopproblemen kan het merendeel weer goed ter been naar huis. Maar we zien ook dat een groot gedeelte restschade houdt: blijvende tintelingen of verminderde spierkracht. Ik zie zelfs een 23-jarige patiënt die voor de rest van zijn leven in een rolstoel zit. Ongelooflijk. Om echt uitspraken te kunnen doen over prognoses en herstel hebben we meer cijfers nodig. Onze bevindingen delen we met andere dwarslaesiecentra.’

Hoe gaat de voorlichtingscampagne eruit zien?
‘Deze staat nog in de kinderschoenen, maar we werken nauw samen met GGD en Jellinek en denken aan de inzet van influencers op sociale media. Een onderzoeker interviewt patiënten, zodat we de campagne zo goed mogelijk op de belevingswereld van de doelgroep kunnen laten aansluiten. Het liefst betrekken we ervaringsdeskundigen, maar dat is niet gemakkelijk. Er hangt nog een taboe omheen. Jongeren schamen zich.’

Zou recreatief lachgasgebruik verboden moeten worden?
‘Ik denk dat aanpakken van het imago het belangrijkste is. Indien blijkt dat hier een verbod voor nodig is, dat vervolgens ook gevolgen heeft voor de laagdrempelige verkrijgbaarheid, kan ik daar zeker achter staan. Een krachtig signaal is nodig, waarbij extra duidelijk wordt: zo onschuldig is lachgas niet.’