De applicaties van het bedrijf HoloMoves en een speciale mixed reality-bril (MR-bril) maken van revalideren een leuke uitdaging. ‘Het is op deze manier makkelijker en leuker om met je herstel bezig te zijn’, aldus Klaas Wit, die zelf sinds twee jaar een dwarslaesie heeft en betrokken is bij het ontwikkelen van de nieuwe applicaties.

Als Wit de MR-bril op zet, dartelen er binnen enkele secondes gekleurde vlinders om hem heen. ‘Bij dit spel kan je de vlinders vangen of begeleiden met armbewegingen’, vertelt hij. ‘Je wordt op een andere manier uitgedaagd om te bewegen en juist dat maakt dit project zo mooi. Je bent voor je gevoel niet bezig met revalideren, maar speelt een spel.’

Wit kwam twee jaar geleden na een ski-ongeluk met een dwarslaesie in een rolstoel terecht. ‘Op dat moment staat je hele leven even stil. Alle plannen die je had voor de toekomst moet je noodgedwongen wijzigen.’ Hij verblijft een lange tijd in De Hoogstraat om te revalideren. ‘Aan het begin ben je alleen maar bezig met wat er is gebeurd. Een arts krijgt dan de opdracht om de patiënt daaruit te halen en mee te nemen naar het herstelproces.’ Een MR-Bril maakt dat makkelijker, denkt Wit. ‘Je kan iemand letterlijk in een andere wereld zetten in plaats van in de sportzaal.’

De mogelijkheden zijn oneindig
Joep Janssen werkt al meer dan tien jaar bij De Hoogstraat als fysiotherapeut op de jeugdafdeling als hij besluit om zich meer te willen storten op het ontwikkelen van nieuwe behandelmethodes. ‘Ik heb altijd onderzoek gedaan naar het motiveren van patiënten en gebruikte vaak gamedesign-methodes om dit te realiseren.’ Vanuit die gedachte volgden er diverse samenwerkingen met verschillende techneuten, waaronder designers van de Hogeschool van de Kunsten, Universiteit Twente en Philips.

Janssen ziet het potentieel groeien en gaat opzoek naar partners om het experiment met de HoloLens (een MR-bril) om te zetten in iets structureels. Hij vindt partners die in hem geloven en dat resulteert in de oprichting van het bedrijf HoloMoves. Snel daarna wordt het contact gelegd met Janneke Stolwijk, revalidatiearts bij De Hoogstraat Revalidatie. Nu gaat het project de volgende fase in en wordt er onderzocht hoe de mixed reality wereld ervoor kan zorgen dat mensen met een dwarslaesie meer gaan bewegen.

Beweging is ontzettend belangrijk
Stolwijk legt uit hoe belangrijk beweging is voor mensen met een dwarslaesie. ‘Als je een dwarslaesie oploopt, verlies je veel spierfuncties. De uitdaging is om de overige spieren zo goed mogelijk te gebruiken om complicaties te voorkomen.’ Het motiveren van patiënten is een enorme uitdaging, weet Stolwijk. ‘Zeker als ze zijn opgenomen. Dan zitten mensen nog aan het begin van de verwerking van hun dwarslaesie.’ De MR-bril en de ingebouwde games hebben een positief effect, ziet de revalidatiearts. ‘Bij de patiënten die we de MR-bril tot nu toe hebben opgezet zien we direct een glimlach op het gezicht. Ik ben zelf geen gamer, maar ook ik word vrolijk van de spellen. Het is totaal iets anders dan dat je gewend bent in een revalidatiecentrum.’

Volgende fase
Het project won eind november de Medische Inspiratorprijs van ZonMw met een prijzengeld van 100.000 euro om te besteden aan ontwikkeling van de software en onderzoek. Janssen: ‘Er zijn nu twee therapeuten aangesteld die informatie gaan verzamelen bij patiënten en vanuit daar gaan we verder met de ontwikkeling.’ Stolwijk: ‘Uiteindelijk willen we een groep van twintig patiënten betrekken bij de onderzoeksfase. Dat moet een mengeling worden van mensen met hoge en lage dwarslaesies.’

Waar het vervolgens eindigt weten Janssen en Stolwijk niet. ‘Het leuke aan dit project is dat het een open einde heeft’, aldus Janssen. ‘We testen het nu bij mensen met een dwarslaesie, omdat we weten dat beweging bij hen belangrijk is, maar uiteindekijk zou iedereen gebruik kunnen maken van deze software.’

Er is niet alleen gedacht aan beweging, maar ook aan voorlichting. ‘Denk bijvoorbeeld aan een virtuele behandelaar die je voor of na een oefening uitlegt waarom het belangrijk is dat je beweegt of uitleg geeft over je aandoening. De mogelijkheden zijn oneindig’, aldus Stolwijk.

Eerste stap
Ook Klaas Wit ziet dit project pas als een eerste stap. ‘MR en gaming zijn natuurlijk geen onbekenden van elkaar, maar voor mensen met een handicap kan het problemen opleveren met bewegingen bij de bestaande vormen. Ik kan bijvoorbeeld niet de controllers vasthouden en naar voren en achteren bewegen in mijn rolstoel. Dit kan met deze techniek zonder controllers in je hand, je bedient het met je eigen lijf.’ Dat dit project speciaal is ingericht op mensen met een beperking, maakt Wit enthousiast. ‘Je bent ineens bezig met het neerzetten van scores in plaats van simpel gewichtheffen.’ Daarnaast biedt het kansen om ook in de weekenden bezig te blijven. ‘In plaats van dat je naar het plafond ligt te staren, omdat de behandelaren nou eenmaal vrij zijn in het weekend, kan je nu beweeggames spelen. Of revalideren, het is maar net hoe je het bekijkt.’