Mensen die een been of heup breken, moeten hun been zo snel mogelijk weer belasten. Dat bevordert de genezing. Maar hoe doe je dat in de praktijk? Hoe voer je de druk zó op dat je zo snel mogelijk weer genezen bent? In het UMC Utrecht bedachten twee artsen een slim sensorsysteem, dat ook andere mogelijkheden biedt.

Jaarlijks breken in Nederland 51.000 mensen een been of heup. Veel meer mensen kunnen sneller en beter genezen dan nu, is de overtuiging van revalidatiearts dr. Herman Holtslag. ‘Zelfs heel complexe breuken kunnen goed en snel genezen, als je ze maar belast.’ Maar hoeveel belasten? ‘Als ik patiënten terugzie, zes weken nadat ik een pen of plaat heb ingebracht, vragen ze altijd: doe ik het goed? Ze hebben geen idee’, zegt traumachirurg dr. Taco Blokhuis, gepromoveerd op botgenezing. ‘En artsen en fysiotherapeuten eigenlijk ook niet. We weten niet wat te veel of te weinig is: we moeten nog uitvissen wat de norm is. Dat gaat gebeuren met ons sensorsysteem.’ Het systeem heeft twee doelen. Ten eerste onderzoek: data verzamelen en daarmee de juiste belastingsnorm uitrekenen. Het tweede en uiteindelijke doel: breuken beter genezen.

SensiStep

Het systeem bestaat uit een inlegzool of sandaal met een sensor, en een terugkoppelunit die de revalidant om de pols draagt. De sensor meet de kracht die de drager tijdens het lopen op de hiel zet. In een nieuwe versie, de SensiStep genaamd, worden deze gegevens via een draadloze verbinding naar de terugkoppelunit gestuurd, en vervolgens naar een app op een smartphone of website waarop de gegevens over het belastingpatroon direct ingezien kunnen worden door de fysiotherapeut. Met dit gebruiksvriendelijke systeem krijgen patiënt en fysiotherapeut dus onmiddellijke en continue feedback. Via de sensor kan de patiënt zelf zijn belasting beter in de gaten houden en bevestigd krijgen of hij het goed doet. De fysiotherapeut krijgt meer grip op de behandeling en kan een passend advies baseren op de meetgegevens, die desgewenst op afstand doorgestuurd kunnen worden. Het is vele malen accurater en completer dan de weegschaal, tot nu toe het enige middel om belasting te meten.

Kwaliteitsverbetering

Enkele maanden geleden startte een nieuw patiëntenonderzoek. Holtslag: ‘We testen heupfracturen bij ouderen. Per jaar breken meer dan 17.000 ouderen een heup. Een deel van hen gaat na revalidatie niet meer naar huis.
Wij denken dat het deel dat wél naar huis teruggaat, veel groter kan zijn. Dat zou een enorme kwaliteitsverbetering én een kostenbesparing zijn.’ Als het sensorsysteem goed is uitontwikkeld, wordt het op de markt gebracht. ‘In de nabije toekomst kunnen we mobiliteit dus beter in kaart brengen en zo beter gedoseerd gaan trainen. Omdat met het systeem belasting in maat en getal wordt vastgelegd, wordt het mogelijk om mensen veel beter te begeleiden.’ Ook andere patiëntengroepen - zoals patiënten die een nieuwe heup of knie krijgen, en anderen bij wie partieel belasten een aandachtspunt is tijdens de revalidatie - zullen van deze innovatie kunnen profiteren.

Rutger van Merkerk, projectleider innovatie bij Pontes Medical in het UMC Utrecht 

SensiStep is ontwikkeld door het UMC Utrecht, Pontes Medical en Evalan BV. Het onderzoek is financieel gesteund door het Innovatieprogramma Revalidatie. Kijk voor meer informatie op www.sensistep.nl.