Bij revalidatie van gewonde militairen speelt sport een steeds centralere rol. Het Militair Revalidatie Centrum in Doorn maakt ze ‘fit for life’ in plaats van ‘fit for action’. Met deelname aan bijzondere sportevenementen als een manier om grenzen te verleggen.

Ze groeien in aantal: mensen die tijdens of na een revalidatieperiode hun fysieke en mentale grenzen verleggen bij sportieve evenementen. Neem de HandbikeBattle in de Oostenrijkse Alpen of Mud Masters in eigen land, waarbij deelnemers allerlei hindernissen moeten trotseren. Voor deelnemers speelt sport een belangrijke rol in hun herstel en met een zware beproeving willen ze aan zichzelf en de buitenwereld laten zien wat ze nog kunnen.

Mud Masters is door mariniers bedacht en dat verwondert niet. Obstakelraces waren al onderdeel van militaire trainingen en militairen hebben het nodig telkens een stapje verder te gaan. Als een militair bij een missie gewond raakt, verandert die onverzettelijkheid vaak niet. Het Militair Revalidatie Centrum (MRC) Aardenburg ondersteunt militairen daarin met avontuurlijke activiteiten. Zo deden in september 23 Nederlanders mee aan de eerste Invictus Games in Londen. In de Olympische stadions streden ze in verschillende sporten tegen militairen uit andere landen.

Voor alle deelnemers regelde het MRC centrale trainingen. Er ontstond een hecht team dat veel medailles in de wacht sleepte. Een evenement als de Invictus Games past goed binnen de richting die MRC Aardenburg ruim twee jaar geleden insloeg: van ‘fit for action’ naar ‘fit for life’. ‘Dat betekent dat het eindniveau in revalidatie hoger ligt dan activiteiten voor dagelijkse levensbehoeften’, vertelt luitenant-kolonel Jeroen Hulst, binnen defensie verantwoordelijk voor het MRC. ‘De wereld voor gewonde militairen wordt in een split second compleet anders, ook voor hun familie. De gevolgen vereisen een andere behandeling dan de reguliere revalidatiemethodiek.’ In de behandeling krijgt groepstherapie veel aandacht.

'Militairen zijn gewend in teamverband te werken'

Hulst: ‘Militairen zijn gewend in teamverband te werken. Samenwerken met lotgenoten doet veel in hun revalidatie.’ Dat het MRC na een behandeling contact houdt met gerevalideerden, vindt Hulst logisch. ‘Bij ons komen mensen die normaal gesproken nog wel 55 jaar te gaan hebben. Die willen meer in hun leven dan alleen kunnen lopen. Je moet hen nazorg blijven bieden.’ Bij die nazorg passen sportevenementen. ‘Sporten helpt militairen nieuwe doelen te stellen’, vertelt Hulst. ‘Wij kunnen ze prikkelen om te ontdekken waar hun grenzen liggen. Natuurlijk op een medisch verantwoorde manier.’ In Londen ontdekten de deelnemers nieuwe sporten, met nieuwe mogelijkheden. Hulst: ‘Zo werkt boogschieten heel therapeutisch. Doordat je je enorm moet concentreren, raakt je hoofd leeg en verlaagt je stressniveau.’ Ook voor deelnemers die verliezen, zijn evenementen leerzaam. Welke stap je ook zet, er gebeurt iets met je en dat is goed voor de revalidatie, vindt de luitenant-kolonel. ‘Velen krijgen het bewijs dat ze op de goede weg zijn. Ik hoorde een moeder zeggen dat ze haar oude kind weer terugzag. Dat is waar je het voor doet.’

Kijk voor een diavoorstelling over de Invictus Games, gemaakt door Inge Hondebrink, op www.revalidatiemagazine.nl, ‘Invictus Games’.

'Mijn mogelijkheden zijn onbeperkt'

‘Mijn leven is opnieuw begonnen. Ik moest alles opnieuw leren’, zegt marinier Rob* (41). Hij raakte in 2009 tijdens de missie in Uruzgan gewond door een bermbom. Hij had allerlei breuken en verloor zijn rechterbeen. Na negen dagen in coma en twee dagen in het Centraal Militair Hospitaal in Utrecht revalideerde hij acht maanden bij het MRC in Doorn. Hij kreeg onder meer arbeidstherapie, stabiliteitstraining, aquatherapie en looptrainingen.

Herstellen is niet makkelijk voor een marinier als Rob. ‘Ik wilde te snel weer fietsen en hardlopen. Dat werkte tegen me.’ Er ontstonden wonden aan zijn stomp, waardoor hij een paar keer weer in een rolstoel belandde. Ook worden er jaren na dato nog kleine scherven ontdekt, met operaties als gevolg. Vallen en opstaan, Rob is het gewend en laat zich niet weerhouden om het maximale uit zichzelf te halen. ‘Ik wil de lat hoog blijven leggen. Het geeft genoegdoening als je je doelen haalt.’ Hij deed onlangs voor de tweede keer mee aan Mud Masters, een obstakelloop van twaalf kilometer. Pittig. ‘Maar als ik eraan begin, maak ik het ook af. Je zet de eerste én de laatste stap. De voldoening bij de finish maakt alles goed.’ Bij de Invictus Games haalde Rob brons met zitvolleybal, in een stadion vol uitzinnige Engelsen. Hij vindt het schitterend dat hij deze kans kreeg, mede dankzij het MRC. ‘Fantastisch wat dat centrum doet. Voor de revalidatiemedewerkers is het ook mooi: zij zagen ons als een hoopje ellende binnenkomen. Nu zien ze dat we medailles halen.’

Robs bucketlist met sportevenementen is nog niet afgewerkt. ‘Stel dat ik de kans krijg om de Kilimanjaro te beklimmen, dan zal ik die gelegenheid zeker aanpakken. Mijn mogelijkheden zijn onbeperkt, het is maar wat ik er zelf uit kan halen. Ik moet nu alleen een stuk harder werken dan voorheen.’
* Om privacyredenen zonder achternaam.