Ilona Thomassen, voorzitter van het Samenwerkingsverband Pijnpatiënten naar één stem, pleit voor een basiszorgverzekering waarin medisch specialistische revalidatiezorg bij alle ZBC’s is opgenomen. ‘Stop met dat contractengedoe. Dan zet je de patiënt pas écht centraal.’

In 2030 zal revalideren anders zijn voor patiënten. Dat blijkt uit toekomstscenario’s die branchevereniging Revalidatie Nederland, stakeholders en een klankbordgroep van patiënten enkele jaren geleden hebben ontwikkeld. Patiënten zien in de revalidatiezorg graag maatwerk en zorg dichtbij. Dat sluit mooi aan bij de marktwerking in de zorg die een aantal jaren geleden is gestimuleerd. Er zijn zelfstandige behandelcentra (ZBC) gekomen.

Het lijkt er echter op dat de toegang tot die zorg grote obstakels tegenkomt. Zeker voor patiënten met chronische pijn, de grootste groep patiënten in Nederland. Voor duizenden patiënten is zorg dichtbij geblokkeerd door hun zorgverzekeraar. Bij veel ZBC’s zijn contracten door een zorgverzekeraar niet verlengd. Dan is er voor een groep patiënten geen gecontracteerde zorg mogelijk. Wanneer de patiënt ervoor kiest om daar toch zorg af te nemen, fijn dichtbij, betekent dat een aanslag op de financiën. Dat is veelal niet op te brengen. De patiënt moet dan op zoek naar een andere instelling waarmee de zorgverzekeraar wél een contract heeft. Dat beperkt de vrije artsenkeuze. Bovendien komt men dan vaak op een wachtlijst van weken tot enkele maanden. Dat is bij chronische pijn niet zo best.

Voor veel patiënten is de zorg dichtbij geen luxe, maar noodzaak. Wanneer de zorg niet dichtbij is betekent dat regelingen treffen met je werk, de kinderen, extra kosten en veel tijd.

Bij andere ondernemers zijn het de klanten die bepalen of hun aanbod wordt afgenomen. Bij de ZBC is dat anders. Daar bepaalt de zorgverzekeraar voor je wat wordt gekocht en geboden. De klant/ patiënt heeft daar geen zeggenschap in. ‘De patiënt staat centraal’ gaat niet op, zeker niet als die zorgverzekeraar ook nog bepaalt of die zorg wel nodig is. Daarmee wordt de revalidatiearts speelbal van zorgcontracten. En de patiënt de dupe.

Nu kan die elk jaar wel alle zorgpolissen gaan vergelijken, maar dat is niet zo eenvoudig. Er zijn pakketten van basiszorg en pluszorg, vitaal et cetera. Er zijn 1,2 miljoen mensen die door laaggeletterdheid niet in staat zijn de polissen te lezen, laat staan te vergelijken.

Zou het anders kunnen? Dat lijkt ons wel. Stop met dat contractengedoe voor medisch specialistische revalidatie bij de ZBC’s. Kom tot een basiszorgverzekering waarin deze zorg is opgenomen bij alle centra. De revalidatiearts bepaalt op basis van criteria welke zorg er nodig is, dat is zijn deskundigheid. Laat de beroepsvereniging, de inspectie en de NZa de kwaliteit toetsen met visitaties en controles en de patiënt de tevredenheid aangeven, en laat de zorgverzekeraar gewoon de zorg betalen die nodig is voor die patiënt. Op die manier zet je hem of haar pas écht centraal.