‘Mangomomenten’ zijn de momenten dat een hulpverlener naar een cliënt toe een klein, persoonlijk gebaar maakt waarvan de uitwerking groot kan zijn. De cliënt voelt zich gehoord en gezien: hij is geen nummer maar een individu. Dit kan de behandeling ten goede komen, door een sterkere band met de behandelaar en meer zelfvertrouwen van de patiënt in zijn nieuwe omstandigheden.

De term komt uit België. Daar was in een tv-documentaire een amputatie-patiënte te zien die verlangde naar het levenseinde. De verslaggeefster vroeg geschrokken of zij haar toch ergens een plezier mee kon doen. Met een mango, antwoordde de patiënte. De journaliste bracht haar die de volgende dag; de zieke vrouw genoot zichtbaar.

Het Leuvens Instituut voor Gezondheidszorgbeleid (LIGB), onderdeel van KU Leuven, analyseert nu het effect van honderden ‘Mangomomenten’. Professor Kris Vanhaecht, verbonden aan het LIGB, zegt op de website: ‘We willen in kaart brengen hoe professionele en vrijwillige zorgverleners zonder grote middelen de kwaliteit van de zorg enorm kunnen verbeteren. [..] In de opleiding van zorgverstrekkers en in hun dagelijkse praktijk gaat veel aandacht naar regels, procedures en protocollen. Het is niet slecht om daarnaast de positieve impact van kleine, menselijke attenties te benadrukken.’

Meer lezen: nieuws.kuleuven.be/nl/campuskrant/1718/campuskrant-2017-2018-nr-6/op-zoek-naar-datmangomoment

 

'Ineens stond er een tafeltennistafel’
Remco Dings (47) werd anderhalf jaar geleden getroffen door een beroerte (Cerebro Vasculair Accident, CVA). Van de eerste week in het ziekenhuis herinnert hij zich niets. De periode erna was taai voor hem op de revalidatieafdeling van Klimmendaal op locatie Sutfene in Zutphen. Maar er kwam een positieve verrassing door een Mangomoment.

Revalideren is voor CVA-patiënten maatwerk, omdat de gevolgen zo uiteen kunnen lopen. Van zichtbare gevolgen zoals halfzijdige verlamming tot onzichtbare gevolgen zoals vermoeidheid en cognitieve problemen. Remco kreeg een op zijn problemen gerichte therapie. Remco: ‘Toch vond ik het moeilijk gemotiveerd te blijven om te blijven oefenen. Dat besprak ik met mijn behandelaarster Esther. Ik houd erg van badminton, tennis. Groot was de verrassing toen er bij mijn eerstvolgende therapie ineens een tafeltennistafel klaarstond. Dat moment zal ik nooit vergeten. Ik voelde me door dit gebaar weer gezien als persoon en niet als diagnose.’

Bewegingsagoog en psychomotorisch therapeut Esther Petter, vertelt: ‘Toen ik Remco in behandeling kreeg merkte ik dat hij nogal zoekende was. Als vader en werkende man, en met een nieuwe lichamelijke situatie. Als therapeut kijk ik naar de psychisch-motorische situatie, naar wat dat doet met je voelen en denken, en hoe je hiermee het beste kunt leren omgaan. Ik kijk ook naar wat er nog wél kan. Heel belangrijk, want in de acute eerste fase zijn mensen meestal vooral gericht op wat er niet meer kan. Met de tafeltennis wilde ik hem weer iets positiefs laten ervaren. Eerst tastte hij af, toen merkte hij dat hij het balletje over het net kreeg. Ik zag dat het hem veel deed.’

Remco: ‘Toen ik, voor mijn CVA, nog werkte als projectmanager zocht ik voor klanten altijd naar de wow-factor. De tafeltennistafel was voor mij een wow-factor. Het was ook geweldig dat mijn kinderen eens konden meedoen. Esther bedacht daar een oefening voor. Er werd gezien wat we nodig hadden.’

Vanuit het behandelteam was die tafeltennistafel overigens niet alleen toeval, zegt Esther. ‘We zoeken in het revalidatiecentrum met een heel team naar mogelijkheden, die aansluiten bij de hulpvraag van een cliënt en het herstel, en uiteindelijk de levenskwaliteit, ten goede komen. Wat ik zelf aan therapie vormgaf heeft Remco als een Mangomoment ervaren. Ik hoop dat ik veel van dit soort goede momenten aan mensen mag geven. Het oefenen wordt er als positiever door ervaren. De patiënt voelt zich beter en meer zichzelf.’

‘Het leek op een gewoon schoolreisje’

Sky Reedijk van twee is door een gen-afwijking ernstig gehandicapt. Behandelaars van Rijndam Revalidatie namen zijn peutergroepje mee naar de kinderboerderij. Sky’s moeder Brenda Hazewindus was enorm verrast toen ze de foto’s zag.

Brenda: ‘Je wilt als ouder graag dat je kind gewoon kind kan zijn. Ik zag de foto’s van de kinderboerderij en het leek op een gewoon schoolreisje. Heerlijk om je kind eens niet te zien als een patiëntje in de oefenzaal. De beelden van de kinderboerderij waren voor mij echt een doorbraak. Ik heb altijd wel geprobeerd normale dingen met Sky te doen. Wél op de trampoline, wél in een zitje op de fiets. Maar de foto’s van de kinderboerderij waren voor mij echt een wowmoment.’

Meike Schraa, kinderfysiotherapeut, genoot van de reactie van de kinderen en voor de ouders is dit uitje een voorbeeld van wat ze tóch met hun kinderen kunnen doen, ondanks de beperkingen. ‘De wens van ouders dat het kind weer gewoon even kind kan zijn gaat op die manier in vervulling. Dat dieren aaien, naar hun geluiden luisteren, prikkels verwerken, gebarentaal gebruiken en staan bij de hokken ook meteen een manier van oefenen is (in plaats van in een ‘saaie’ behandelruimte) is uiteraard mooi meegenomen.’ Het bezoek aan de kinderboerderij en de foto’s daarvan zijn voor Brenda een Mangomoment. ‘Het is ook zo fijn de foto’s aan familie en vrienden te kunnen laten zien, die daardoor beter snappen wat er zoal in het revalidatiecentrum gebeurt en zien dat er echt stappen vooruit zijn. Daardoor begrijpen ze ook beter waar je als ouder de kracht en de energie vandaan haalt.’

Meike: ‘Tijdens de behandelingen maken we als behandelaars vaker foto’s en filmpjes en zetten die op het beschermde online ouderportaal, om ouders meer te betrekken en gezinsgerichter te werken. Als kinderen de peutergroep verlaten maak ik ook vaak een fotoboekje van hun mooiste momenten in ons centrum. Dat doe ik in mijn eigen tijd, maar je krijgt er veel voor terug. Ouders waarderen zo’n gebaar enorm. Mangomomenten dragen bij aan het contact. Daarnaast geven ze mij meer energie en verhogen ze mijn eigen plezier in mijn werk.’

Brenda: ‘Ik ervaar de houding van het hele team als een warme omhelzing. Er zijn veel kleine, fijne gebaren. Ik voel mij daar als ouder ook sterker door worden.’

Jouw Mangomoment in Revalidatie Magazine? Mail een korte beschrijving naar: rm@revalidatie.nl